Samsun’un Çarşamba ilçesinde Osmanlı döneminden günümüze ulaşan Tarihi Gelin Hamamı, geçmişin mimari izlerini günümüz sanat anlayışıyla buluşturuyor. Bir dönem hamam olarak kullanılan tarihî yapı, bugün Ferhan Şensoy Sanat Galerisi olarak ilçenin kültür ve sanat yaşamına hizmet veriyor.
Samsun’un Çarşamba ilçesinde, Yeşilırmak kıyısında bulunan Tarihi Gelin Hamamı, geçmişten günümüze ulaşan önemli tarihî eserler arasında yer alıyor. Halk arasında Emirgan Hamamı olarak da bilinen yapı, Osmanlı döneminin hamam mimarisini yansıtan özellikleriyle dikkat çekiyor.
Geçmişte insanların temizlik ve yıkanma ihtiyaçlarını karşılamasının yanı sıra sosyal yaşamın da önemli buluşma noktalarından biri olan hamam, yıllar içerisinde farklı değişimler geçirdi. Yapılan restorasyon ve düzenleme çalışmalarının ardından sanat galerisine dönüştürülen tarihî yapı, bugün Çarşamba’nın kültürel hayatına katkı sağlıyor.

OSMANLI MİMARİSİNİN İZLERİNİ TAŞIYOR
Tarihi Gelin Hamamı, mimari planı ve bölümleriyle dönemin yapı anlayışını günümüze yansıtıyor. Üç ana bölüm ve bir soyunma alanından oluşan yapıda; soğukluk, ılıklık ve sıcaklık bölümleri bulunuyor. Kuzey bölümünde dikdörtgen planlı soğukluk, güneyinde kare planlı sıcaklık, bu iki alan arasında ise kubbeli ılıklık yer alıyor.
Yapının diğer bölümlerinde tıraşlık ve külhan alanları da bulunuyor. Bu bölümler, hamamın geçmişteki kullanım düzeni ve mimari işlevleri hakkında önemli bilgiler veriyor.

DÖNEMİNİN GELİŞMİŞ ISITMA SİSTEMİNE SAHİPTİ
Hamamın dikkat çeken özelliklerinden biri de geleneksel ısıtma sistemi. Külhan bölümünde yakılan odunlarla elde edilen sıcak hava, zeminin altında bulunan özel kanallar aracılığıyla hamamın farklı bölümlerine ulaştırılıyordu.
Duvarların içerisine yerleştirilen toprak borular sayesinde sıcaklığın yapı içerisinde dolaşımı sağlanıyordu. Cehennemlik olarak bilinen bu sistem, Osmanlı dönemi hamam mimarisinde kullanılan teknik çözümlerin önemli örneklerinden biri olarak değerlendiriliyor.

KUBBELERDEKİ FİLGÖZLERİ DOĞAL IŞIK SAĞLIYOR
Tarihî yapının mimari ayrıntıları arasında kubbelerde bulunan filgözü adı verilen küçük açıklıklar da yer alıyor. Bu açıklıklar sayesinde gün ışığı hamamın iç bölümlerine ulaşabiliyordu.
Özellikle sıcaklık bölümünde kullanılan kubbe ve tromp sistemi, yapının mimari karakterini ortaya koyuyor. Kitabesi bulunmayan hamamın kesin yapım tarihi bilinmese de mimari özellikleri, yapının 18. yüzyılın ikinci yarısı ile 19. yüzyılın ikinci yarısı arasındaki bir dönemde inşa edilmiş olabileceğine işaret ediyor.

TARİHÎ HAMAM BUGÜN SANATIN ADRESİ
Çarşamba Belediyesi tarafından gerçekleştirilen çalışmalarla yeniden işlev kazandırılan Tarihi Gelin Hamamı, Ferhan Şensoy Sanat Galerisi olarak hizmet vermeye başladı. Böylece geçmişte farklı bir amaçla kullanılan tarihî yapı, günümüzde sergi ve kültür sanat faaliyetlerinin gerçekleştirildiği bir mekâna dönüştü.
Osmanlı döneminden kalan mimari dokusunu günümüze taşıyan Gelin Hamamı, yalnızca tarihî bir eser olmanın ötesinde Çarşamba’nın kültürel kimliğinin de önemli parçalarından biri olmayı sürdürüyor.
Geçmişin izlerini koruyarak geleceğe aktaran Ferhan Şensoy Sanat Galerisi, tarih ile sanatı aynı çatı altında buluşturarak ilçenin kültürel mirasına değer katıyor.
TURGUT BOZYEL
ÇARŞAMBAGÜNCELHABER


















